Гісторыя

Гісторыя далучэння Беларусі да Дамовы аб калектыўнай бяспецы (ДКБ) у 1993 годзе асабліва актуальна цяпер, на тле драматычных падзей ў Казахстане ў пачатку студзеня 2022 года і расійскага ўварвання ва Украіну.

Аб малавядомым эпізодзе найноўшай гісторыі Беларусі — падпісанні пагаднення з удзелам улады і апазіцыі аб абароне суверэнітэту — піша Аляксандр Кур'яновіч.

Сёлетні канстытуцыйны "плебісцыт" — добрая нагода, каб успомніць, як трыццаць год таму праходзіла публічнае абмеркаванне першай Канстытуцыі незалежнай Беларусі. І хай тады многія папраўкі нярэдка адрозніваліся юрыдычнай некампетэнтнасцю, у іх як у люстэрку адлюстраваліся спадзяванні і памкненні тагачаснага беларускага грамадства, яго палітычныя прыхільнасці і пазіцыі. Пра адзін эпізод такога абмеркавання пойдзе гаворка ніжэй.

На пачатку 1990-х у Светлагорску дзейнічаў серыйны забойца. Аб тым, чаму тры гады ён заставаўся беспакараным, піша Аляксандр Кур'яновіч.

1991 год стаў вызначальным для аднаўлення літоўскай незалежнасці. Нягледзячы на трагедыі, якія прыпалі на гэты год, Літва вырвалася са складу СССР і стала паўнавартным членам міжнароднай супольнасці. Піша Аляксандр Кур'яновіч.

24 кастрычніка 1991 года падчас візіту старшыні Вярхоўнага Савета Станіслава Шушкевіча ў Вільню Рэспубліка Беларусь падпісала Дэкларацыю аб прынцыпах добрасуседскіх адносінаў з Літоўскай Рэспублікай. На жаль, сёння стасункі паміж дзвюма дзяржавамі ідэальнымі назваць нельга. Аднак круглая дата гэтага важнага дакумента — добрая нагода, каб прыгадаць цярністы шлях Літвы да незалежнасці.

"Часовай канстытуцыі БНР" не існавала, а ў якасці яе тэксту прыводзіцца іншы дакумент — Статут Рады БНР. Аб гэтым фантоме, які ўзнік у першай палове 1990-х, а цяпер пашыраецца
дзякуючы беларускай Вікіпедыі, піша Міхась Пліска.

Каб набыць юрыдычную сілу, вынікі рэферэндума 14 мая 1995 года ў пытанні дзяржаўнай сімволікі мусілі быць зацверджаныя парламентам. Вярхоўны Савет 12 склікання адмовіўся гэта рабіць, і толькі пасля новых парламенцкіх выбараў уладам удалося дабіцца гэтага рашэння. 

У найноўшай гісторыі Беларусі разам з маніфестацыямі, мітынгамі і шэсцямі ў якасці формы палітычнага пратэсту трывала замацавалася галадоўка. Хто ж першым прайшоў праз галадоўку ў турэмных мурах і, рызыкуючы сваім жыццём, здабыў свабоду? Піша Аляксандр Кур'яновіч.