Гісторыя

Абрам Рыбікаў, амерыканскі міністр і сенатар, нарадзіўся ў сям'і выхадцаў з Беларусі, і праз усё жыццё пранёс замілаванне да малой бацькаўшчыны. Больш за тое, задоўга да краху СССР яму пашчасціла адведаць горад Слонім, адкуль яго бацькі выбраліся за акіян і дзе былі пахаваныя яго сваякі. Новы аўтар Газеты ARCHE Цімох Акудовіч – пра памяць, якая непадуладная дзяржаўным межам.

Міф пра забарону назвы "Беларусь" (у форме "Белоруссия") быў створаны ў сталінскую эпоху, а цяпер актыўна прапагандуецца гісторыкамі-папулярызатарамі. Пра досыць дзіўны адгалосак сталінізму ў свядомасці "адраджэнскай" інтэлігенцыі – Васіль Герасімчык.

1930-я для пісьменнікаў, якія тварылі ў БССР, былі не толькі часам ідэалагічнага і псіхалагічнага гвалту, палітычнага і фізічнага тэрору, узаемных даносаў і судовай сваволі. Былі творцы, якія нягледзячы ні на што, захоўвалі прынцыповасць і ўмелі трымаць удар.

Першыя выбары прэзідэнта Беларусі маглі адбыцца ў 1991 г. Але тагачасная намеклатура баялася ўсенароднага волевыяўлення, і паспрабавала правесці законапраект, згодна з якім прэзідэнта выбірае парламент. Аб тым, што з гэтага выйшла, піша Аляксандр Кур'яновіч.

22 сакавіка 1864 г. у Вільні быў публічна пакараны смерцю (павешаны па загадзе Міхаіла Мураўёва) Кастусь Каліноўскі, які неўзабаве стаў нацыянальным героем Беларусі. Хоць сёлета гэтая сумная гадавіна не адзначалася публічна, нішто не перашкаджае культываваць памяць аб ёй.

Спадчына Міколы Ермаловіча дваістая. Яго гістарычная канцэпцыя прафесійнымі гісторыкамі не ўспрымаецца ўсур'ёз. Але яго заслугі яго нацыянальнага будзіцеля бясспрэчныя, чым і абумоўлена яго высокае месца ў нацыянальным пантэоне.

Этнаграфія цесна звязана з сучасным нацыяналізмам ва Ўсходняй Еўропе, таму прадвеснікамі беларускіх адраджэнцаў былі ўніверсітэцкія прафесары ды афіцэры генштаба нямецкага, польскага і расійскага паходжання. Піша Андрэй Павач.

Канец 1992 г. За А. Лукашэнкам замацоўваецца імідж прагрэсіўнага гаспадарніка. І тут публікацыя ў галоўнай прафсаюзнай газеце краіны, дзе той абвінавачваецца ў знішчэнні прафсаюзнай арганізацыі ачоленага ім саўгасу. У тым, каму гэта было выгадна і хто выйшаў пераможцам з гэтага канфлікту, разбіраецца Аляксандр Кур'яновіч.

Выраз "Białoruś" трапіў з польскай мовы ў беларускую і рускую, магчыма,  у ходзе паўстання 1863-64 г. на беларускіх землях. Піша Васіль Герасімчык.

Ёсць меркаванне, што выраз "Белоруссия" (менавіта Белоруссия, а не Белая Русь), у расійскай мове паявіўся толькі ў XVIII ст., і быў запазычаны з польскай мовы. Сваімі меркаваннямі на гэты конт дзеліцца гісторык Андрэй Павач.